Morero oa sephutheloana o ipapisitse le 'quarantine' kapa 'tikoloho ea sechaba' e hlahile e le sesebelisoa sa mantlha ntoeng khahlanong le COVID-19. Empa, ho na le matšoenyeho mabapi le litšenyehelo tsa moruo le tsa kelello. Mofuputsi o fana ka "setsoalle sa sechaba" e le mokhoa o mong o bonahalang o kenyelletsa 'marang-rang a sechaba' a atolositsoeng ho kenyelletsa 'ba leloko, metsoalle le batho ba bang bao e seng ba bohlokoa' . Empa marang-rang a atolositsoeng a ka beha batho ba bang kotsing e kholo ea ho shoa.
Tse ling tsa litšobotsi tsa Covid-19 se etsang hore ho be thata ho thibela ke lintlha tsa hore nako ea ho qhomisa e ka ba nako e telele ho feta matsatsi a 14 (ho fihla ho matsatsi a 28 a tlalehiloe) 'me batho ba nakong ea ho qhoqhoa ba tšoaetsanoa le hoja ba se na matšoao. Ka hona, ka sepheo sa ho fokotsa likamano har'a batho ka nako e loketseng, "leano la mekhahlelo e 'meli" le hlahisitsoe ke Chow le Chow pampiring ea bona e phatlalalitsoeng ka la 30 Hlakubele 2020 (1).
Tlas'a morero ona, mohato oa pele o kenyelletsa ho arola sebaka sa polokelo ka li-blocks, le li-blocks ka li-unit. Tse nyenyane boholo ba diyuniti molemo taolo ya ho hasana. Khokahano e lumelletsoe feela ka har'a lihlopha; ho kopana le yuniti ea kantle ho thibetsoe matsatsi a 14. Hlakola le ho etsa liteko ka har'a li-unit ho tseba linyeoe tse tšoaelitsoeng le ho behelloa ka thoko ho batho ba nang le linyeoe tse tšoaelitsoeng ka matsatsi a 14 ho tloha ka letsatsi la netefatso. Mokhahlelong oa bobeli, ho kopana pakeng tsa lihlopha tse fapaneng ka har'a block ho lumelloa empa eseng har'a li-block tse fapaneng bakeng sa matsatsi a mang a 14.
Morero o hloka mekhahlelo e 'meli ea matsatsi a 14 e' ngoe le e 'ngoe ho fokotsa ho hasana mme ho bonahala e le ho leka-lekana lipakeng tsa ho behelloa ka thoko le tokoloho. Mokhahlelong oa pele, e lumella mabitso feela ka har'a li-unit le mothating oa bobeli ka har'a li-blocks.
Moetso ona o ipapisitse le 'quarantine' kapa 'tikoloho ea sechaba' e hlahile e le sesebelisoa sa mantlha sa ho loants'a COVID-19 lefats'eng ka bophara ka liphetho tse hlakileng. Mohlala, Wuhan ha joale o ntse a hlotsa ho ea setloaeleng mme phatlalatso e bonahala e fokola India eo hajoale e ntseng e koalehile ka nako ea libeke tse tharo ho fihlela bohareng ba Mmesa. Ka lehlakoreng le leng, re bona sekhahla se phahameng haholo sa ho ata le ho shoa ha batho linaheng tse kang UK le USA tse neng li liehile ho qobella lithibelo mabapi le ho kopana le batho. Leha ho le joalo, ho bile le matšoenyeho mabapi le litšenyehelo tsa moruo le tsa kelello tse amanang le mohlala ona.
Ho itšehla thajana ho ka baka matšoenyeho a ntseng a eketseha, khatello ea maikutlo le ho intša kotsi ka lebaka la ho hatisa 'ho ikopanya le bohlokoa' ka hona ho bonahala eka litsebi tsa thuto ea batho li fana ka "ho thibela sechaba”Joalo ka mefuta e meng ea. Nicholas Long, pampiring ea hae ea morao-rao e sekaseka mathata a maikutlo ka 'ho arohana sechabeng' 'me o pheha khang e emelang "tšireletso ea sechaba" eo ha e le hantle e bonahalang e kenyelletsa "marang-rang a sechaba" a atolositsoeng ho tloha ho 'ntlo ea tlhaho' ho ea ho 'beloko, metsoalle le batho ba bang'. le hoja e se ea bohlokoa . Sena se bonahala se fana ka monyetla oa ho phela bophelo bo monate le bo fapaneng bo nang le likamano tse ngata tseo e seng tsa bohlokoa sechabeng (2).
Mohlala oa "setsoalle sa sechaba" o ka sebetsa hantle bakeng sa ba nang le liphatsa tsa lefutso tse nepahetseng tse fanang ka tšireletso ea tlhaho khahlano le COVID (batho ba joalo ba na le monyetla oa ho ba lelapeng le le leng le nang le likamano tsa tlhaho) empa ba ka beha bophelo kotsing ho ba se nang liphatsa tsa lefutso tse nepahetseng. ho itšireletsa ha tlhaho ka ho matlafatsa monyetla oa ho kopana le kokoana-hloko.
Ka boikaketsi, ho nka hore ho hang ha ho na kutloisiso ea lefu la seoa le lits'ebeletso tsa bongaka tse ka sireletsang baahi khahlanong le ho phatloha ha COVID-19, na moloko oohle oa batho o ne o tla felisoa? Karabo ke che. Khetho ea tlhaho e ka be e sebelitse molemong oa ba nang le liphatsa tsa lefutso tse nepahetseng tse fanang ka boits'ireletso ba tlhaho khahlano le COVID. Khatello e mpe ea khetho e ka be e sebelitse khahlano le ba se nang lefutso le nepahetseng mme seoa sena se ka be se felisitse batho ba joalo. Sena ke se ileng sa etsahalla palo ea batho nakong e fetileng ho fihlela tsoelo-pele ea saense ea bongaka e qala ho pholosa batho bao khetho ea tlhaho e neng e tla sebetsa khahlanong le bona.
Ha ho bapisoa le Ebola, COVID-19 e na le ho hongata lebelo le phahameng la ho phela ho bolelang hore palo e kholo ea batho e ka ba le liphatsa tsa lefutso tse fanang ka tšireletso ea tlhaho. Ho bonahala eka mohlala oa "social distancing" o fana ka monyetla o moholo oa ho pholoha ho "ba bang" ba neng ba ke ke ba phela (hobane ha ho na ente kapa moriana ho alafa tšoaetso ka nako ena).
Potso ke hore na monyetla oa ho phela oa bao khetho ea tlhaho e ka sebetsang khahlanong le bona e ka ntlafatsoa ke ho arohana sechabeng kapa ho tsepamisa maikutlo ho fokotsa litšenyehelo tsa moruo le tsa kelello ho ba bang kaofela.
***
Tlhaloso:
1.Chow, WK and Chow, CL, 2020. Tlhahiso e Khutšoanyane mabapi le Morero oa Lits'enyehelo khahlano le Phatlalatso ea Novel Coronavirus COVID-19. Open Journal of Biophysics, 2020, 10, 84-87. E phatlalalitsoe ka la 30 Hlakubele 30. DOI: https://doi.org/10.4236/ojbiphy.2020.102007 .
2.Long, Nicholas J. ORCID: 0000-0002-4088-1661 (2020) Ho tloha sechabeng ho ea ho boiketlo ba sechaba: ho nahana bocha sechabeng bakeng sa seoa sa coronavirus. Theory ea Anthropology ea Bongaka. ISSN 2405-691X (E rometsoe). LSE Research Online URL bakeng sa pampiri ena: http://eprints.lse.ac.uk/103801/
***
