Kokoana-hloko ea monkeypox (MPXV), e bitsoang joalo ka lebaka la ho sibolloa ha eona ka lekhetlo la pele litšoeneng tse bolokiloeng setsing sa lipatlisiso Denmark, e amana haufi-ufi le kokoana-hloko ea variola e bakang sekholopane. E ikarabella bakeng sa lefu la monkeypox (pox) le hlahileng butle-butle Afrika ka mor'a ho felisoa ha sekholopane le ho khaotsa ho entoa ka sekholopane. E na le lihlopha tse peli: clade I le clade II. Clade II e na le likaroloana tse peli. Seoa sa 2022 se bakoa ke subclade IIb. Ho phatloha ho potlakileng ha Mphalane 2023 sebakeng sa Kamituga sa DR Congo ho ile ha fumanoa hore se tšoaelitsoe ka thobalano 'me se ne se bakoa ke leloko le ikhethileng la MPXV Clade Ib ea phetisetso ea morao-rao ea motho ho ea ho motho. Ho bile le keketseho ea linyeoe tsa mpox naheng ea DR Congo le linaheng tse ling tse ngata Afrika. Linaha tse ngata tsa Europe le tsona li tlalehile palo e ntseng e eketseha ea ts'oaetso ea monkeypox ho tloha ka Mots'eanong 2022.
Ka lebaka la ho hlaha ha mefuta e mecha e nang le phetisetso e phahameng le ts'oaetso, mafu a seoa a fetohang ka potlako ho pholletsa le linaha tikolohong eo, le ho teba ho bana le batho ba nang le ts'oaetso ea 'mele, IHR (International Health Regulations, 2005) Komiti ea Tšohanyetso, kopanong ea eona ea pele e neng e tšoeroe ka. 14 Phato 2024, e nkile ho phatloha ha Mpox e le ketsahalo e sa tloaelehang e bakang kotsi ea bophelo bo botle ho tse ling. Linaha ka phatlalatso ea machaba ea mafu. Ketsahalo e joalo e hloka karabelo e hokahaneng ea machaba. Komiti e ile ea eletsa hore ho qhoma ha hona joale ha mpox ho finyella litekanyetso tsa boemo ba tšohanyetso ba bophelo bo botle ba machaba (PHEIC).
Ka lebaka leo, ho qhoma ha mpox naheng ea DR Congo le linaheng tse ling tsa Afrika ho phatlalalitsoe e le boemo ba tšohanyetso ba bophelo bo botle ba sechaba (PHEIC) ka 14 August 2024. Tlaleho ea kopano ea pele ea Mpox IHR Emergency Committee 2024 e se e lokollotsoe ke WHO.
Kalafo ea Mpox
Hobane kokoana-hloko ea monkeypox (MPXV) e amana haufi-ufi le sekholopane, phekolo ea sekholopane e ka 'na ea e-ba molemo ho alafa lefu la mpox. Ka hona, moriana o thibelang kokoana-hloko ea tecovirimat (kapa TPOXX) o qalileng ho etsoa le ho lumelloa ho phekola sekholopane o lumeletsoe Europe le United Kingdom bakeng sa phekolo ea mpox. European Medicines Agency e amohetse tecovirimat bakeng sa kalafo ea mpox ka Pherekhong 2022 tlasa maemo a ikhethang.
Bopaki boemong ba mpox bo fokotsehile haholo kahoo tšebeliso ea tecovirimat e tsamaisana le ho ngolisoa tekong ea meriana. USA, hajoale e fumaneha bakeng sa kalafo ea mpox e le karolo ea teko ea bongaka.
Tšireletseho le katleho ea Tecovirimat joalo ka kalafo ea mpox e ntse e tla thehoa.
Teko ea Clinical ea Tecovirimat (TPOXX) bakeng sa Phekolo ea Mpox
Teko e sa reroang, e laoloang ke placebo e ile ea qalisoa ka Mphalane 2022 ho lekola polokeho le katleho ea sethethefatsi sa antiviral tecovirimat ho batho ba nang le monkeypox naheng ea DR Congo eo e leng naha e atileng haholo. Linyeoe tse 597 tse netefalitsoeng tsa mpox li ile tsa ngolisoa 'me tsa phekoloa ka mokhoa o sa reroang ka tecovirimat kapa placebo sepetlele 'me tsa hlahlojoa ho fumana tharollo ea matšoao a mpox.
Sephetho sa pele sa phuputso se fana ka maikutlo a hore moriana o thibelang kokoana-hloko tecovirimat o ne o bolokehile bakeng sa bankakarolo ba thutopatlisiso. Ha ea ka ea baka liphello leha e le life tsa bohlokoa tse mpe. Leha ho le joalo, e ne e sa sebetse ho fokotsa nako ea liso tsa mpox ka clade I mpox. Leha ho le joalo, lefu har'a bankakarolo le ne le le tlase ho feta palo ea batho ba shoang ka kakaretso DRC. Mafu a fokotsehile 'me maqeba a rarolloa ka potlako ho barupeluoa ba teko ho sa tsotellehe hore na ba fumane tecovirimat kapa placebo. Sena se ile sa fana ka maikutlo a phello e ntle ea bophelo bo botle ha a le sepetlele 'me a fana ka tlhokomelo e hlokahalang.
***
References:
- Phatlalatso ea litaba tsa WHO - Kopano ea pele ea Komiti ea Machaba ea Bophelo bo Botle (2005) Emergency Committee mabapi le upsurge ea mpox 2024. E ngotsoe 19 August 2024. E fumaneha ho https://www.who.int/news/item/19-08-2024-first-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-upsurge-of-mpox-2024
- WHO. Phatlalatso ea litaba - Mpox Q&A. E ngotsoe 17 August 2024. E fumaneha ho https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/mpox
- CDC. Tecovirimat (TPOXX) bakeng sa Phekolo ea Mpox. E fumaneha ho https://www.cdc.gov/poxvirus/mpox/clinicians/tecovirimat-ea-ind.html
- NIH 2024. Phatlalatso ea litaba – The antiviral tecovirimat e bolokehile empa ha ea ka ea ntlafatsa clade I mpox resolution in Democratic Republic of the Congo. E ngotsoe ka la 15 Phato 2024. E fumaneha ho https://www.nih.gov/news-events/news-releases/antiviral-tecovirimat-safe-did-not-improve-clade-i-mpox-resolution-democratic-republic-congo
***
Lihlooho tse amanang:
Ho phatloha ha Monkeypox (Mpox) Ho Phatlalalitse Boemo ba Tšohanyetso ba Bophelo ba Sechaba ba Matšoenyeho a Machaba (14 August 2024)
Liente tsa Monkeypox (Mpox): WHO e qala mokhoa oa EUL (10 August 2024)
Virulent Strain of Monkeypox (MPXV) E Atile ka Thobalano (20 Mmesa 2024)
Mefuta e fapaneng ea kokoana-hloko ea Monkeypox (MPXV) e fuoe mabitso a macha (12 August 2022)
Na Monkeypox e tla ea Corona? (23 June 2022)
***
