DNA ea boholo-holo e hana tlhaloso ea setso ea Pompeii   

Boithuto ba liphatsa tsa lefutso bo thehiloeng ho DNA ea khale e ntšitsoeng masapong a marapo a Pompeii a mahlatsipa a ho foqoha ha seretse se chesang sa Thaba ea Vesuvius ka 79 CE e hanana le litlhaloso tsa moetlo mabapi le boitsebahatso le likamano tsa bahlaseluoa. Boithuto bo boetse bo bonts'a hore Ma-Pompei e ne e le litloholo tsa bajaki ba morao-rao ba bochabela ba Mediterranean ba tsamaellanang le cosmopolitanism e bonoang 'musong oa mehleng oa Roma. 

Pompeii e ne e le toropo ea khale ea boema-kepe ea Roma e Italy. Ho foqoha ho hoholo ha seretse se chesang ha Thaba ea Vesuvius ka 79 CE ho ile ha senya le ho epela motse ka tlas'a molora, ha bolaea baahi ba oona ba likete. Libopeho le mefuta ea bahlaseluoa li ile tsa bolokoa ka lebaka la ho kopana ha pumice lapilli le li-deposit tsa molora ho tloha ho foqohang ha seretse se chesang ho pota-pota 'mele. Litopo tsa litopo li ile tsa fumanoa ke bafuputsi lilemo tse makholo hamorao ka ho tlatsa mekoti ka samente. Li-plaster tse entsoeng ka tsela eo li kenngoa ka masapo a marapo a baahi ba motse.   

Lithuto tsa liphatsa tsa lefutso tse sebelisang masalla a batho tse kentsoeng ka har'a samente li ile tsa ba le mathata ka lebaka la mathata a ho fumana DNA ea khale. Ba sebelisa mekhoa e thehiloeng ho PCR, bafuputsi ba ne ba ka fumana lintlha tsa lefutso ho tsoa mefuteng e mekhutšoanyane ea DNA ea mitochondrial. Theknoloji ea morao-rao e nolofalitse ho ntšoa ha DNA ea khale ea boleng bo holimo (aDNA) ho tloha meno le masapo a perous.  

Phuputsong e phatlalalitsoeng ka la 7 Pulungoana 2024, bafuputsi, ka lekhetlo la pele, ba hlahisitse DNA ea boholo-holo ea DNA le strontium isotopic data ho tsoa mesaletsa ea batho ka har'a samente e le ho tšoaea batho ba khale ba Pompeian. Liqeto tsa tlhahlobo ea liphatsa tsa lefutso li fumanoa li hanana le pale ea setso.  

Ka tloaelo, "motho e moholo ea apereng sefaha sa khauta se nang le ngoana liropeng" o hlalosoa e le "'m'e le ngoana", athe "batho ba babeli ba shoeleng ka ho hokeloa" ba nkoa e le likhaitseli. Leha ho le joalo, tlhahlobo ea liphatsa tsa lefutso e ile ea fumana motho e moholo tabeng ea pele e le monna ea sa amaneng le ngoana ea hanyetsang tlhaloso ea setso ea 'mè le ngoana. Ka mokhoa o ts'oanang, bonyane motho a le mong tabeng ea bobeli ea batho ba babeli ba hakaneng o ile a fumanoa e le monna oa lefutso e leng se hananang le tlhaloso e tloaelehileng ea baralib'abo rōna. Sena se bontša hore ho sheba nako e fetileng ka maikutlo a morao-rao mabapi le boitšoaro ba bong bo ka 'na ba se ke ba tšepahala.  

Boithuto bona bo boetse bo fumane hore Mapompei a ne a tsoa haholo ho tsoa ho bajaki ba morao-rao ba tsoang bochabela ho Mediterranean e lumellanang le cosmopolitanism e bonoang 'musong oa mehleng oa Roma.  

*** 

References:  

  1. Pilli E., et al a 2024. DNA ea boholo-holo e phephetsa litlhaloso tse atileng tsa samente ea Pompeii. Biology ea Hona joale. E phatlalalitsoe ka la 7 Pulungoana 2024. DOI: https://doi.org/10.1016/j.cub.2024.10.007 
  1. Max-Planck-Gesellschaft. Newsroom - Bopaki ba DNA bo ngola hape pale ea batho ba patiloeng ho foqoha ha seretse se chesang sa Pompeii. E ngotsoe ka la 7 Pulungoana 2024. E fumaneha ho https://www.mpg.de/23699890/1106-evan-dna-evidence-rewrites-story-of-people-buried-in-pompeii-eruption-150495-x  

*** 

Lihlooho tse amanang 

*** 

Latest

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Ho batla likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, tse...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Setsi sa Matla a Nyutlelie ea Chernobyl se Ukraine ...

Taolo ea Myopia ho Bana: Essilor Stellest Eyeglass Lenses E Lumeletsoe  

Myopia (kapa pono e haufi) ho bana e atile haholo ...

Taba e Lefifi Bohareng ba Galaxy ea rona ea Lehae 

Sebonela-hōle sa Fermi se hlokometse ka mokhoa o hloekileng tlhahiso e feteletseng ea γ-ray ...

Chefo ea Loto Lijong tse tsoang ho Aluminium e itseng le Brass Cookware 

Sephetho sa liteko se bonts'itse hore aluminium e itseng le koporo...

NISAR: Radar e Ncha e Sebakeng bakeng sa 'mapa o nepahetseng oa Lefatše  

NISAR (acronym ea NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar kapa NASA-ISRO...

lekwalodikgang

U se ke ua hloloheloa

Tšebeliso e Lekaneng ea Joala e ka Fokotsa Kotsi ea 'Dementia'

Phuputso e fana ka maikutlo a hore ho noa joala ho feta tekano...

Boleng bo Nepahetseng ka ho Fetisisa ba Gravitational Constant 'G' Till Date

Litsebi tsa fisiks li fihletse ea pele e nepahetseng le e nepahetseng ...

Liente tse Khahlanong le Malaria: Na Theknoloji e Ncha e Fumanehileng ea Ente ea DNA e Tla Susumetsa Thutong ea Bokamoso?

Ho hlahisa ente e thibelang malaria e bile e 'ngoe ea tse kholo ka ho fetisisa...

Ho hopola Moprofesa Peter Higgs oa botumo ba Higgs boson 

Setsebi sa fisiks sa Borithane, Moprofesa Peter Higgs, ea tummeng ka ho bolela esale pele ...

Phomolo ea Matšoenyeho ka Liphetoho tsa Lijo tsa Probiotic le Non-Probiotic

Tlhahlobo e hlophisitsoeng e fana ka bopaki bo felletseng ba ho laola microbiota ...
Umesh Prasad
Umesh Prasad
Umesh Prasad ke mohlophisi oa "Scientific European". O na le limelo tse fapaneng tsa thuto ea mahlale mme o sebelitse joalo ka ngaka le mosuoe maemong a fapaneng ka lilemo tse ngata. Ke motho ea nang le likarolo tse ngata ea nang le bokhoni ba tlhaho ba ho bua ka tsoelo-pele ea morao-rao le likhopolo tse ncha tsa saense. Ho ea ka morero oa hae oa ho tlisa lipatlisiso tsa saense monyako oa batho ba tloaelehileng ka lipuo tsa habo bona, o thehile "Scientific European", buka ena ea lipuo tse ngata, e bulehileng ea ho fihlella sethaleng sa digital se nolofalletsang batho ba sa bueng Senyesemane ho fumana le ho bala tsa morao-rao tsa saense ka lipuo tsa habo bona hammoho, bakeng sa kutloisiso e bonolo, kananelo le pululelo.

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Takatso ea ho fumana likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, ke likarolo life tsa motheo tse etsang ntho e lefifi, ke hobane'ng ha lintho li laola bokahohle le hore na ke hobane'ng ha ho na le taba-antimatter asymmetry, matla ke eng ...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Chernobyl Nuclear Power Plant e Ukraine (eo pele e neng e le Soviet Union) e ile ea ba le ho phatloha ho hoholo ha mollo le mouoane. Kotsi e e-so ka e bonoa e lokolotse ho feta 5% ea radioactive ...

Taolo ea Myopia ho Bana: Essilor Stellest Eyeglass Lenses E Lumeletsoe  

Myopia (kapa pono e haufi) ho bana ke boemo bo atileng haholo ba pono. Ho hakanngoa hore sekhahla sa lefats'e ka bophara se tla fihla ho 50% ka ...

TSEBA POTSOHO

Ka kopo kenya mantsoe a hau!
Ka kopo kenya lebitso la hau mona

Bakeng sa ts'ireletso, ts'ebeliso ea ts'ebeletso ea Google ea reCAPTCHA e ea hlokahala, e laoloang ke Google leano la lekunutu 'me Terms of Use.

Ke lumellana le lipehelo tsena.