Tsoelo-pele ho Lipalangoang tsa Antiproton  

Big Bang e ile ea hlahisa lintho tse ngata tse lekanang le lintho tse thibelang lintho tse ka beng li ile tsa felisana tsa siea bokahohle bo se nang letho. Leha ho le joalo, lintho li ile tsa pholoha ’me tsa laola bokahohle ha antimatter e ile ea nyamela. Ho nahanoa hore phapang e itseng e sa tsejoeng ea thepa ea motheo pakeng tsa likaroloana le li-antiparticles tse tsamaellanang e ka 'na ea ikarabella bakeng sa sena. Litekanyo tse nepahetseng tse phahameng tsa thepa ea mantlha ea li-antiproton li na le monyetla oa ho ntlafatsa kutloisiso ea taba-antimatter asymmetry. E hloka ho fana ka li-antiproton. Hajoale, CERN's Antiproton Decelerator (AD) ke eona feela setsi moo li-antiproton li hlahisoang le ho bolokoa. Ha ho khonehe ho etsa lithuto tse phahameng tsa li-antiproton haufi le AD ka lebaka la ho fetoha ha matla a khoheli a hlahisoang ke li-accelerator. Kahoo, ho tsamaisa li-antiproton ho tloha setsing sena ho ea lilaboratoring tse ling ke ntho ea bohlokoa. Hona joale, ha ho na theknoloji e loketseng ea ho etsa joalo. BASE-STEP ke mohato o eang pele ntlheng ena. Ke sesebelisoa se batlang se kopane se etselitsoeng ho boloka le ho tsamaisa li-antiproton ho tloha setsing sa CERN ho li isa laboratoring libakeng tse ling bakeng sa lithuto tse nepahetseng tse phahameng tsa antimatter. Ka la 24 Mphalane 2024, BASE-STEP e ile ea etsa pontšo e atlehileng ea theknoloji e sebelisa li-proton tse qabeletsoeng e le sebaka sa ho emela li-antiproton. E ile ea tsamaisa leru la protons tse 70 sebakeng sa heno ka teraka. Ena e ne e le mohlala oa pele oa ho tsamaisa likaroloana tse hlephileng sefing se ka sebelisoang hape le mohato oa bohlokoa oa ho theha ts'ebeletso ea phepelo ea antiproton litekong tsa laboratoring tse ling. Ka lintlafatso tse ling lits'ebetsong, li-antiproton li reretsoe ho tsamaisoa ka 2025.  

Qalong, ho Bang ho Hoholo ho ile ha hlahisa litekanyo tse lekanang tsa matter le antimatter. Ka bobeli li tšoana ka thepa, hobane feela li na le litefiso tse fapaneng, 'me linako tsa tsona tsa makenete lia khutlisoa.  

Taba le antimatter li ka be li ile tsa felisa ka potlako ho siea bokahohle bo se nang letho empa seo ha sea ka sa etsahala. Hona joale bokahohle bo laoloa ka ho feletseng ke lintho tse bonahalang ha antimatter e ile ea nyamela. Sena se nahanoa hore ho na le phapang e sa tsejoeng pakeng tsa likaroloana tsa motheo le li-antiparticles tse tsamaellanang le tsona tse ka 'nang tsa lebisa ho pholoheng ha taba ha antimatter e ile ea tlosoa e lebisang ho taba-antimatter asymmetry.  

Ho latela CPT (Charge, Parity, and Time reversal) symmetry, e leng karolo ea Standard Model ea particle physics, thepa ea motheo ea likaroloana e lokela ho ba e lekanang le e fapaneng le ea li-antiparticles tse tsamaellanang le tsona. Litekanyo tsa liteko tsa maemo a holimo tsa liphapano tsa thepa ea mantlha (joalo ka bongata, litefiso, nako ea bophelo kapa linako tsa makenete) ea likaroloana le li-antiparticles tse tsamaellanang le tsona li ka thusa ho utloisisa taba-antimatter asymmetry. Ena ke moelelo oa taba CERN's Baryon Teko ea Antibaryon Symmetry (BASE).   

Teko ea BASE e etselitsoe ho batlisisa Proton Antiproton Symmetry ka ho etsa litekanyo tse nepahetseng haholo tsa thepa (joalo ka motsotsoana oa matla a khoheli) oa li-antiproton ka nepo e nyane ho latela karolo ea bilione. Mohato o latelang ke ho bapisa litekanyo tsena le litekanyetso tse tsamaellanang tsa protons. Bakeng sa nako ea matla a khoheli, ts'ebetso eohle e ipapisitse le litekanyo tsa maqhubu a Larmor le maqhubu a cyclotron.     

Hajoale, CERN's Antiproton Decelerator (AD) ke eona feela setsi moo li-antiproton li hlahisoang le ho bolokoa khafetsa. Li-antiproton tsena li hloka ho ithutoa mona setsing sa CERN leha ho le joalo ho feto-fetoha ha matla a khoheli ho hlahisoang ke accelerator setšeng ho thibela ho nepahala ha litekanyo tsa thepa ea antiproton. Kahoo, bohlokoa ba ho tsamaisa li-antiproton tse hlahisoang AD ho li laboratori libakeng tse ling. Empa antimatter ha ho bonolo ho sebetsana le eona kaha e timela kapele ha e kopana le taba. Hajoale, ha ho na theknoloji e loketseng ea ho tsamaisa li-antiproton ho li isa lilaboratoring libakeng tse ling bakeng sa bafuputsi ho etsa lithuto tse nepahetseng haholo. BASE-STEP (Liteko tsa Symmetry ho Liteko tse nang le li-antiproton tse Portable) ke mohato o eang pele ntlheng ena.  

BASE-STEP ke sesebelisoa se batlang se kopane se etselitsoeng ho boloka le ho tsamaisa li-antiproton ho tloha setsing sa CERN ho ea lilaboratoring tse libakeng tse ling bakeng sa lithuto tse nepahetseng haholo tsa antimatter. Ke morero-potlana oa BASE, o boima ba tone 'me o monyenyane ka makhetlo a mahlano ho feta teko ea pele ea BSE.  

Ka la 24 Mphalane 2024, BASE-STEP e ile ea etsa pontšo e atlehileng ea theknoloji e sebelisa li-proton tse qabeletsoeng e le sebaka sa ho emela li-antiproton. E ile ea tsamaisa leru la protons tse 70 sebakeng sa heno ka teraka. Ena e bile mohlala oa pele oa ho tsamaisa likaroloana tse hlephileng sefing se ka sebelisoang hape le mohato oa bohlokoa oa ho theha ts'ebeletso ea phepelo ea antiproton litekong tsa laboratoring tse ling. Ka ntlafatso e itseng lits'ebetsong, ho tsamaisoa ha antiproton ho reriloe ka 2025.  

PUMA (AntiProton Unstable Matter Annihilation) ke teko e 'ngoe ea mofuta o tšoanang empa e reretsoeng sepheo se fapaneng. Joalo ka BASE-STEP, PUMA e boetse e kenyelletsa ho lokisa sefi se ka tsamaisoang ho tlosa li-antiproton ho tloha holong ea CERN's Antiproton Decelerator (AD) ho ea setsing sa eona sa ISOLDE bakeng sa ho sebelisoa ho ithuta ka liketsahalo tse makatsang tsa fisiks ea nyutlelie.  

*** 

References:  

  1. CERN. Litaba - Teko ea BASE e nka mohato o moholo ho ea ho antimatter e nkehang. E ngotsoe 25 October 2024. E fumaneha ho https://home.cern/news/news/experiments/base-experiment-takes-big-step-towards-portable-antimatter  
  1. CERN. Tlaleho ea Moralo oa Theknoloji ea BASE-STEP.  https://cds.cern.ch/record/2756508/files/SPSC-TDR-007.pdf 
  1. Smorra C., et al 2023. BASE-STEP: Letamo le tsamaisoang la antiproton bakeng sa lithuto tsa mantlha tsa tšebelisano. Moruti Sci. Seletsa. 94, 113201. 16 Pulungoana 2023. DOI: https://doi.org/10.1063/5.0155492 
  1. Aumann, T., Bartmann, W., Boine-Frankenheim, O. et al. PUMA, pheliso ea lintho tse sa tsitsang tsa antiProton. EUR. Phys. J. A 58, 88 (2022). DOI: https://doi.org/10.1140/epja/s10050-022-00713-x 

*** 

Lihlooho tse amanang 

*** 

Latest

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Ho batla likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, tse...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Setsi sa Matla a Nyutlelie ea Chernobyl se Ukraine ...

Taolo ea Myopia ho Bana: Essilor Stellest Eyeglass Lenses E Lumeletsoe  

Myopia (kapa pono e haufi) ho bana e atile haholo ...

Taba e Lefifi Bohareng ba Galaxy ea rona ea Lehae 

Sebonela-hōle sa Fermi se hlokometse ka mokhoa o hloekileng tlhahiso e feteletseng ea γ-ray ...

Chefo ea Loto Lijong tse tsoang ho Aluminium e itseng le Brass Cookware 

Sephetho sa liteko se bonts'itse hore aluminium e itseng le koporo...

NISAR: Radar e Ncha e Sebakeng bakeng sa 'mapa o nepahetseng oa Lefatše  

NISAR (acronym ea NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar kapa NASA-ISRO...

lekwalodikgang

U se ke ua hloloheloa

SpaceX Crew-9 e Khutlela Lefatšeng le Linohe tsa linaleli tsa Boeing Starliner 

SpaceX Crew-9, sefofane sa borobong sa lipalangoang sa basebetsi se tsoang International...

Litšoantšo tse Ncha tse Hlakileng ka ho Fetisisa tsa Lebatooa le Hlahisang Linaleli NGC 604 

James Webb Space Telescope (JWST) e nkile haufi le infrared le ...

Tšoaetso ea Herpes ea genital e ama batho ba fetang limilione tse 800  

Phuputso ea morao tjena e hakantse hore lefu la herpes hangata ...

Ente ea bobeli ea malaria R21/Matrix-M e khothalelitsoeng ke WHO

Ente e ncha, R21/Matrix-M e khothalelitsoe ke...

Mollo o matla oa leholimo karolong e ka boroa ea California e amanang le phetoho ea Tlelaemete 

Sebaka sa Los Angeles se bohareng ba koluoa ​​​​ea ...

Ho Hlophisa Gene ho Thibela Mafu a Fuoang

Boithuto bo bonts'a mokhoa oa ho hlophisa liphatsa tsa lefutso ho sireletsa litloholo tsa motho ...
Umesh Prasad
Umesh Prasad
Umesh Prasad ke mohlophisi oa "Scientific European". O na le limelo tse fapaneng tsa thuto ea mahlale mme o sebelitse joalo ka ngaka le mosuoe maemong a fapaneng ka lilemo tse ngata. Ke motho ea nang le likarolo tse ngata ea nang le bokhoni ba tlhaho ba ho bua ka tsoelo-pele ea morao-rao le likhopolo tse ncha tsa saense. Ho ea ka morero oa hae oa ho tlisa lipatlisiso tsa saense monyako oa batho ba tloaelehileng ka lipuo tsa habo bona, o thehile "Scientific European", buka ena ea lipuo tse ngata, e bulehileng ea ho fihlella sethaleng sa digital se nolofalletsang batho ba sa bueng Senyesemane ho fumana le ho bala tsa morao-rao tsa saense ka lipuo tsa habo bona hammoho, bakeng sa kutloisiso e bonolo, kananelo le pululelo.

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Takatso ea ho fumana likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, ke likarolo life tsa motheo tse etsang ntho e lefifi, ke hobane'ng ha lintho li laola bokahohle le hore na ke hobane'ng ha ho na le taba-antimatter asymmetry, matla ke eng ...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Chernobyl Nuclear Power Plant e Ukraine (eo pele e neng e le Soviet Union) e ile ea ba le ho phatloha ho hoholo ha mollo le mouoane. Kotsi e e-so ka e bonoa e lokolotse ho feta 5% ea radioactive ...

Taolo ea Myopia ho Bana: Essilor Stellest Eyeglass Lenses E Lumeletsoe  

Myopia (kapa pono e haufi) ho bana ke boemo bo atileng haholo ba pono. Ho hakanngoa hore sekhahla sa lefats'e ka bophara se tla fihla ho 50% ka ...

TSEBA POTSOHO

Ka kopo kenya mantsoe a hau!
Ka kopo kenya lebitso la hau mona

Bakeng sa ts'ireletso, ts'ebeliso ea ts'ebeletso ea Google ea reCAPTCHA e ea hlokahala, e laoloang ke Google leano la lekunutu 'me Terms of Use.

Ke lumellana le lipehelo tsena.