Mokoti oa Khale ka ho Fetisisa o Motšo oa Bokahohle ba Pele o Phephetsa Mohlala oa Tlhahiso ea lesoba le Letšo  

Litsebi tsa linaleli li hlokometse tsa khale ka ho fetisisa (le tse hole haholo) lesoba le letšo ho tloha qalong bokahohleng e qalileng ho tloha lilemong tse limilione tse 400 kamora ho phatloha ho hoholo. Ho makatsang ke hore sena ke makhetlo a ka bang limilione tse 'maloa ho feta boima ba Letsatsi. Tlas'a kutloisiso ea hajoale ea sebopeho sa lesoba le letšo, e khōlō joalo lesoba le letšo e lokela ho nka lilemo tse limilione tse likete ho hōla ho fihlela boholo bona empa, ka mokhoa o tsotehang, joale ho bokahohleng e ne e le lilemo tse limilione tse 400 feela.  

Pejana, bafuputsi ba ne ba e-na le, ka ho kopanya lintlha tse tsoang ho Chandra X-ray Observatory le JWST, fumane a lesoba le letšo ho UHZ1 galaxy seo ke sa lilemo tse limilione tse 470 ka mor'a ho phatloha ho hoholo. 

Joale, Sebelisa James Webb Space Telescope (JWST) data, litsebi tsa linaleli li hlokometse a lefifi ho GN-z11 galaxy seo ke sa lilemo tse limilione tse 400 ka mor'a ho phatloha ho hoholo. Sena se etsa sena lesoba le letšo ea khale ka ho fetisisa e kileng ea bonoa (li-BH ha li hlokomeloe ka ho toba empa li bonoa ka mokhoa o sa tobang ke khanya ea pale ea swirling accretion disc e potolohileng eona) ho tloha qalong. bokahohleng. Leseli le nkile lilemo tse ka bang libilione tse 13.4 ho fihla sebonela-hōle sa JWS.  

Sena se sa tsoa fumanoa lesoba le letšo ho tloha hoseng bokahohleng e kholo ka ho fetisisa, hoo e ka bang limilione tse 'maloa ho feta boima ba Letsatsi. Se khahlang ka lesoba lena le letšo ke hore na e ka ba le boima bo bokaale joang hore e be matlahali.  

Masoba a matsho li thehoa ho tloha ho putlama ha masalla a naleli e shoeleng tlas'a matla a khoheli ha mafura a fela, haeba boima ba pele ba naleli ke matla a letsatsi a fetang 20 (> 20 M⦿). Supermassive masoba a matsho li thehoa ha boima ba pele ba naleli e ka ba makhetlo a lekholo ho boima ba Letsatsi.  

Tumellanong le sena, supermassive lesoba le letšo joalo ka e fumanoeng haufinyane ho tloha qalong bokahohleng e lokela ho nka libilione tsa lilemo ho theha le ho hola empa ho bokahohleng e ne e le lilemo tse ka bang limilione tse 400 feela.  

Na ho na le tsela e 'ngoe ea ho theha li-BH tse kholohali? Mohlomong, maemo a pele bokahohleng lumella sena lesoba le letšo ho tsoaloa e le kholo kapa e jele ntho ho monga yona galaxy ka boyona ka lebelo le phahameng haholo hofeta kamoo ho nahanoang ka teng.  

*** 

References:  

  1. NASA 2023. Litaba - Libonela-hōle tsa NASA Li Fumana Rekoto-e Fetang Black Hole. E ngotsoe ka la 6 Pulungoana 2023. E fumaneha ho https://www.nasa.gov/missions/chandra/nasa-telescopes-discover-record-breaking-black-hole/ Preprint e fumaneha ho  https://doi.org/10.48550/arXiv.2305.15458  
  1. Univesithi ea Cambridge Research - Litsebi tsa linaleli li lemoha lesoba le letšo la khale ka ho fetisisa le kileng la bonoa. E ngotsoe 17 January 2024. E fumaneha ho https://www.cam.ac.uk/research/news/astronomers-detect-oldest-black-hole-ever-observed/  
  1. Maiolino, R., Scholtz, J., Witstok, J. et al a. Mokoti o monyane le o matla o motšo Bokahohleng ba pele. Nature (2024). https://doi.org/10.1038/s41586-024-07052-5  Preprint e fumaneha ho https://doi.org/10.48550/arXiv.2305.12492  

*** 

Latest

Mothehi-'moho oa Scientific European o mema

Scientific European (SCIEU) e u mema hore u ikopanye le uena joaloka Mothehi-'moho le motseteli, ka bobeli...

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Ho batla likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, tse...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Setsi sa Matla a Nyutlelie ea Chernobyl se Ukraine ...

Taolo ea Myopia ho Bana: Essilor Stellest Eyeglass Lenses E Lumeletsoe  

Myopia (kapa pono e haufi) ho bana e atile haholo ...

Taba e Lefifi Bohareng ba Galaxy ea rona ea Lehae 

Sebonela-hōle sa Fermi se hlokometse ka mokhoa o hloekileng tlhahiso e feteletseng ea γ-ray ...

Chefo ea Loto Lijong tse tsoang ho Aluminium e itseng le Brass Cookware 

Sephetho sa liteko se bonts'itse hore aluminium e itseng le koporo...

lekwalodikgang

U se ke ua hloloheloa

Litšitiso tsa Likokoana-hloko tsa Tsoalo ho Tsoa Lianyesi Tsa Bong bo Tšoanang Lia Hlōla

Boithuto bo bontša ka lekhetlo la pele bana ba toeba ba phetseng hantle ...

Mokhoa o Molemo oa ho Fetola Limela ho ba Mohloli o Tsosolositsoeng oa Matla

Bo-rasaense ba bontšitse theknoloji e ncha eo ho eona bioengineered...

Tšebeliso ea Mehala ea Mehala ha e Amahane le Kankere ea Boko 

Ho pepeseha ha radiofrequency (RF) ho tsoa ho mehala ea cellular ho ne ho sa amahanngoa ...

Boemo ba Leholimo ba Sebaka, Tšitiso ea Moea oa Letsatsi le Maqhubu a Radio

Solar wind, molapo oa likaroloana tse fehlang motlakase tse tsoang...

Sistimi ea Nano-Engineered bakeng sa Phano ea Litlhare tsa Protheine ho Phekola Osteoarthritis

Bafuputsi ba thehile 2-dimensional mineral nanoparticles ho fana ka kalafo ...

NLRP3 Inflammasome: Sepheo sa Lithethefatsi se Secha sa ho Phekola Bakuli ba Kula Haholo ba COVID-19

Liphuputso tse 'maloa li bontša hore ts'ebetso ea NLRP3 inflammasome e ...
Umesh Prasad
Umesh Prasad
Umesh Prasad ke mohlophisi ea thehileng oa "Scientific European". O na le tsebo e fapaneng ea thuto saenseng 'me o sebelitse e le ngaka le mosuoe maemong a fapaneng ka lilemo tse ngata. Ke motho ea nang le mahlakore a mangata ea nang le bokhoni ba tlhaho ba ho fetisa tsoelo-pele ea morao tjena le mehopolo e mecha saenseng. Ho ea morerong oa hae oa ho tlisa lipatlisiso tsa saense monyako oa batho ba tloaelehileng ka lipuo tsa bona tsa matsoalloa, o thehile "Scientific European", sethala sena se secha sa dijithale sa lipuo tse ngata, se bulehileng se nolofalletsang batho ba sa bueng Senyesemane ho fumana le ho bala tsa morao-rao saenseng ka lipuo tsa bona tsa matsoalloa, bakeng sa kutloisiso e bonolo, kananelo le pululelo.

Mothehi-'moho oa Scientific European o mema

Scientific European (SCIEU) e o mema ho kenela jwalo ka Mothehi-mmoho le motsetedi, ka matsete a mawa le monehelo o mafolofolo ho bopeng tsela ya yona ya bokamoso. Scientific European ke setsi sa boraditaba se thehilweng Engelane se fanang ka dipuo tse ngata...

Future Circular Collider (FCC): Lekhotla la CERN le hlahloba boithuto ba ho khonahala

Takatso ea ho fumana likarabo tsa lipotso tse bulehileng (tse kang, ke likarolo life tsa motheo tse etsang ntho e lefifi, ke hobane'ng ha lintho li laola bokahohle le hore na ke hobane'ng ha ho na le taba-antimatter asymmetry, matla ke eng ...

Chernobyl Fungi e le Thebe Khahlanong le Mahlaseli a Cosmic bakeng sa Mesebetsi ea Deep-Space 

Ka 1986, karolo ea bone ea Chernobyl Nuclear Power Plant e Ukraine (eo pele e neng e le Soviet Union) e ile ea ba le ho phatloha ho hoholo ha mollo le mouoane. Kotsi e e-so ka e bonoa e lokolotse ho feta 5% ea radioactive ...

TSEBA POTSOHO

Ka kopo kenya mantsoe a hau!
Ka kopo kenya lebitso la hau mona